‘t Vlot: een draaischijf van zorg voor straatbewoners

't Vlot is opgericht in 2003 op vraag van straatbewoners. De opdracht die 't Vlot toen kreeg wordt vandaag nog steeds vervuld: laagdrempelig ‘present zijn’ (aandachtig aanwezig zijn) bij straatbewoners in Antwerpen en hen ook ‘present stellen’ door hun verhalen te vertellen aan de bredere samenleving. Wij gingen spreken met Niek, hèt gezicht van ‘t Vlot.

Dag Niek, kun je ‘t Vlot voorstellen?

‘t Vlot situeert zich als laagdrempelige onthaalwerking tussen heel wat andere initiatieven die aan opvang en hulpverlening doen voor de steeds groter wordende groep van dak- en thuisloze mensen in de stad Antwerpen.

Hoe doe je dat dan concreet?

Het onthaal vindt plaats op dinsdag- en donderdagnamiddag in de Heilig Hartkerk in de Lange Beeldekensstraat in 2060 Antwerpen. Er komen minstens 80 mensen op bezoek op een namiddag, we bereiken dus meer dan 160 mensen per week. Naast een groep ‘vaste klanten’ bereiken we ook een zeer wisselend publiek.

De medewerkers zijn luisterend aanwezig en nemen symbolisch de rol op van ‘familie’.

Daarnaast staat ‘t Vlot ook in voor tal van uitvaarten van mensen die sterven aan een leven van dak- en thuisloosheid en wordt er een belangrijke rol opgenomen op vlak van belangenbehartiging voor en met de mensen die kampen met dak- en thuisloosheid. Er wordt jaarlijks op driedaagse uitstap gegaan naar Averbode en er wordt een jaarlijks Gedenkmoment van de Straatdoden georganiseerd.

Tijdens het onthaal van ‘t Vlot fungeren we vaak als draaischijf nuldelijnszorg voor dak- en thuisloze mensen

Ho, wacht even, wat is nuldelijnszorg?

De nulde lijn is de basisgezondheidszorg, het is zorg die er altijd is zonder dat je er om hebt gevraagd. Dat zijn bijvoorbeeld landelijke preventieonderzoeken, de screenings naar darmkanker of borstkanker. Dan controleren ze iedereen vanaf de afgesproken leeftijd. De risico-groep heeft ook dan recht op meer zorg. De nulde lijn staat voor preventie, dat is het voorkomen dat mensen ziek of zieker worden.

Er komen bij ons heel wat kwetsbare en gekwetste mensen binnen. We fungeren symbolisch als 'familie' en er worden veel verhalen verteld over het kwetsbare leven zoals het zich afspeelt op straat.

Hulpvragen worden gefilterd en de beroepskrachten van ‘t Vlot trachten steeds gericht door te verwijzen naar partnerorganisaties die hulpverlening bieden: dit gaat over toegang tot nachtopvang, in orde krijgen van documenten en verwerven van inkomsten, psychische hulp, verslavingszorg, enz. Bij noodhulpvragen verwijzen we door naar andere noodhulporganisaties. Er zijn ook heel wat noodhulpvragen waarvoor we niet meteen terecht kunnen bij partners en waarbij we zelf trachten ons steentje bij te dragen.

Wat doen jullie rond gezondheidszorg?

Veel vragen hebben te maken met GEZONDHEIDSZORG. De vraag naar het betalen van medicatie neemt daarin een belangrijke plek in.

We werken samen met een coöperatieve apotheek waar we mensen met een vraag en vaak ook een voorschrift naar verwijzen. Deze apothekers zoeken steeds naar de goedkoopste oplossingen voor de mensen die we doorverwijzen. De noden op vlak van gezondheidszorg zijn helaas erg groot.

We helpen ook soms met paramedische zorgen zoals de aankoop van een bril, een gehoorapparaat, ... behandelingen door een podoloog enz. Soms helpen we ook bij het betalen van achterstallige bijdragen aan mutualiteiten of het betalen van achterstallige ziekenhuisfacturen die niet via medische waarborg gedekt zijn.

Tegelijk verwijzen we door naar het Medisch Zorgteam CAW waar mensen terecht kunnen om te douchen, hun was te doen, verpleegkundige zorg kunnen krijgen en aangemeld kunnen worden bij de Herstelopvang. Bij herstelopvang krijgen dak- en thuislozen, zelfs zonder papieren, een eigen kamer om te stabiliseren en/ of te revalideren en worden ze de klok rond omringd met de nodige medische en sociale zorg. We verwijzen naar Dokters van de Wereld om te zorgen dat toegang tot artsen mogelijk is en dat het recht op medische zorgen bij het OCMW uitgeput wordt.

Doorverwijzen is een kunst, en belangrijk. Wat doen jullie daarnaast nog?

Behalve gericht doorverwijzen zetten we ook in op ziekte voorkomen, met warme kledij en verse soep.

Daarnaast proberen we ook in te zetten op preventieve gezondheidszorg door ‘sheltersuits‘ (een soort slaapzak/jas) aan te bieden zodat buitenslapers zich warm kunnen houden, door thermisch ondergoed en hygiënekits aan te bieden. We bieden ook steeds gratis verse soep aan die we zelf maken of laten leveren door de Soepbar De Pollepel van Beschut Wonen Antwerpen.

We werken ook aan het verminderen van stress door het consequent toepassen van de methodiek van de presentie: voldoende vrijwillige medewerkers die niet-oordelend luisterend aanwezig zijn. We bieden daartoe 6-wekelijks gerichte vorming aan voor alle vrijwillige medewerkers.

Het is en blijft een hele klus om gezond te blijven als je op straat leeft. We zetten vanuit 't Vlot daarom ook blijvend in op het opkomen voor rechten:

- we ijveren voor publieke lockers en publieke toiletten voor straatbewoners

- in samenwerking met o.a. Free Clinic en Dokters van de Wereld ijveren we voor een veilige gebruikersruimte

- we proberen de concrete ervaringen van straatbewoners in de media te brengen zodat er een ruimere bewustwording over het leven van straatbewoners groeit.