Het Antwerps straatsyndicaat vzw strijdt voor het recht op wonen!

Bij Welzijnszorg werken we samen met tientallen kleine en grotere organisaties die in wijken, parochies, steden en gemeenten en regio’s armoede aanpakken.

Het merendeel van deze organisaties ondersteunen we met jouw giften gedurende twee jaar – deze ‘projecten’ krijgen een rol in de campagne of we werken op andere terreinen met hen samen. Een kleiner aantal jonge, startende initiatieven krijgen een eenmalig financieel duwtje in de rug.

Het ondersteunen van armoedeprojecten is voor Welzijnszorg meer dan alleen geld geven. Het is samenwerken EN een stem geven. We zetten in op een wederzijdse versterking: de verhalen en ervaringen van de armoedeprojecten voeden de campagnes en het politieke werk van Welzijnszorg. Tegelijkertijd helpen we de armoedeprojecten om hun ervaringen en suggesties te delen met het beleid en een ruim publiek. Zo delen we ook graag hun verhalen via deze weg.

Deze keer gaan we langs bij Johan en Danny, bestuurders van het Antwerps Straatsyndicaat vzw, met en zonder straatervaring. Het Antwerps Straatsyndicaat vzw is een collectief dat opkomt voor de rechten van straatbewoners. Als breed burgerplatform, inclusief (ex-) straatbewoners, willen ze de wooncrisis onder de aandacht brengen, zolang dit nodig is.

Stel jezelf even voor: wie zijn jullie?

Ik ben Johan en actief in Het Antwerps Straatsyndicaat, een collectief voor en met (ex)straatbewoners. We zijn een breed platform van geëngageerde burgers en bondgenoten, zoals Avansa. Onder deze burgers zitten ook mensen die dakloos zijn (geweest). Met onze vzw willen we hun belangen behartigen.

Ik ben Danny, ook mede-oprichter, en ik heb ervaring in het straatleven. Onze groep groeit. Er blijven mensen bijkomen. Maar het is ook nodig. De wooncrisis enzo …

Johan: “We komen inderdaad op voor het recht op wonen en menswaardigheid. Zolang dat nodig is, brengen we de wooncrisis onder de aandacht. Dak- en thuisloosheid zijn immers de trieste uitlopers van de wooncrisis. Meer nog, dit is de wooncrisis in zijn meest rauwe vorm.”

Zolang dat nodig is, brengen we de wooncrisis onder de aandacht!

Wat doen jullie met het Antwerps Straatsyndicaat?

Johan vertelt: “Elke maand komen we met onze groep samen voor de vergadering. We eten dan ook samen, wat het bondgenootschap nog versterkt. Dan bespreken we de actuele aandachtspunten en de stand van zaken van de werkgroepen. Met deze sub-groepen bereiden we specifieke acties voor, werken projecten uit, maken podcasts.

Met één van de werkgroepen doen we bijvoorbeeld onderzoek naar alternatieve woonvormen bij mensen in een precaire woonsituatie. We ontwikkelden samen een creatieve methodiek hiervoor. Zo houden we duo-interviews. Daarbij gaat iemand met en iemand zonder straatervaring in gesprek met iemand zonder thuis...”

Met onze sub-groepen bereiden we specifieke acties voor, werken projecten uit, maken podcasts en doen acties.

Danny vult aan: “...en we doen acties. Voor onze actie dit voorjaar tegen de sluiting van de winteropvang, bedacht ik de slogans “De winteropvang sluit, maar de miserie stopt niet”. “Legaal of illegaal, slapen willen we allemaal”. Ik hoop dat bepaalde personen hebben begrepen dat het allemaal niet klopt. Ze pakken mensen die niks hebben hun bed af. De enige 8 uur tijd die ze hebben om een beetje voor hunzelf te zorgen, zelfs dat mag niet meer. Een mens moet altijd een bed hebben. Dat is het minste dat ge een mens kunt geven.”

Johan: “Net na de sluiting van de winteropvang overleden Jaro en Piotr, twee Poolse dakloze mannen. Hun overlijdens hakten er diep in. Op de facebookpagina van het Antwerps Straatsyndicaat kwamen talrijke reacties van mensen die wezen op het gebrek aan structurele opvang. Ze schreven over de vernedering waarmee dakloze mensen dagelijks geconfronteerd worden. Mensen kloegen over een beleid dat vooral inzet op controle in plaats van solidariteit. De debatten naar aanleiding van dat overlijden mogen niet blijven steken in medeleven. Wonen en opvang zijn een mensenrecht. Trouwens, samen met de mensen van The morning trein (een koffiehuis met treinstation-thema), gaan we een expo opzetten met kunst van straatbewoners zoals Jaro, die ook kunstenaar was. De vernissage valt samen met onze volgende actie, een sleep-out, met zoveel mogelijk burgers die ook wakker liggen van dakloosheid. Eind november gaat die actie door. Check vooral onze website of onze facebookpagina ! "

Net na de sluiting van de winteropvang overleden Jaro en Piotr, twee Poolse dakloze mannen. Hun overlijdens hakten er diep in. Op de facebookpagina van het Antwerps Straatsyndicaat kwamen talrijke reacties van mensen die wezen op het gebrek aan structurele opvang.

Naast dit alles pleit het Straatsyndicaat er ook voor af te stappen van de vijandige architectuur die her en der opduikt. In de plaats vragen we Antwerpen als gastvrije stad in te richten zodat iedereen er zich thuis kan voelen. Dat betekent dat banken of potentiële ligplaatsen niet meer onderbroken worden door stalen leuningen. We hopen dat thuisloze mensen in de openbare ruimte dezelfde dingen mogen vinden als andere mensen die wel een huis hebben. Gratis openbare toiletten bijvoorbeeld. Of een plek om hun spullen op te bergen.”

Lockers: een deurtje naar de toekomst

Danny onderbreekt: “Lockers, nog zoiets. Geen enkele Antwerpse burgemeester wil daklozen in het straatbeeld. Maar als er geen lockers zijn, blijven ze wel zichtbaar in het straatbeeld. Soms is één rugzak al genoeg om iemand ‘verdacht’ te vinden. Geef die mens dan een kans om zijn spullen op te bergen. We leuren al twee jaar met ons lockerproject. Ik heb toen trouwens de titel bedacht voor de subsidies die we niet gekregen hebben: “lockers: een deurtje naar de toekomst.”

Geen enkele Antwerpse burgemeester wil daklozen in het straatbeeld. Maar als er geen lockers zijn, blijven ze wel zichtbaar in het straatbeeld.

Johan: “We zoeken nu locker-plekken waar de gebruikers ervan deel kunnen uitmaken van de gemeenschap die zich rond die plek vormt. We moeten ons wenden tot private terreinen omdat het Antwerpse bestuur andere, vaak minder constructieve, keuzes maakt om dakloosheid aan te pakken.”

Danny: “En openbare toiletten zijn er ook amper. Ze blijven mensen bekeuren, soms in de gevangenis steken, omdat ze in het stadspark bijvoorbeeld hun behoefte doen. Vrouwen kunnen nergens terecht in een gratis openbaar toilet dat altijd toegankelijk is.

Openbare toiletten zijn er amper, of ze sluiten om 5u, en dus blijven ze mensen bekeuren omdat ze hun behoefte doen in de openbare ruimte. Je kunt jezelf toch niet programmeren hoe laat je naar het toilet moet?

Voor de verkiezingen mochten we eens gaan praten op het stadhuis. Die schepen zei toen: “we hebben zelfs een toilet onder het Stadhuis.” Ja dacht ik, maar dat is open tot 5 u. Je kunt jezelf toch niet programmeren hoe laat je naar het toilet moet?

We moeten toch menselijk blijven! Zolang er geen menselijkheid is bij de bevoegde instanties …. Ik hoop dat onze volgende actie niet buiten de bewoonde wereld is. We moeten mensen kunnen ‘pakken’ op dat moment. Iedereen moet het weten! Iedereen weet wat het probleem is, maar niemand doet er iets aan. Dat willen we aan de verantwoordelijken tonen: hoe lang nog!! Er zijn kranten die op de hoogte zijn maar: krijgt dat gehoor? Bereikt dat de mensen die het moeten lezen???

Iedereen moet het weten! Iedereen weet wat het probleem is, maar niemand doet er iets aan.

Al wat we proberen te doen, dat blijft maar aanslepen…wachten nog wachten. De verantwoordelijken trekken hun paraplu open: het is onze bevoegdheid niet blablabla. Dus we blijven bezig. Het zou fijn zijn als er resultaat kwam.

Wat hebben mensen in armoedesituaties aan jullie acties?

Johan: “ we bundelen onze krachten om de belangen van dak- en thuisloze burgers te verdedigen. Mensen met ervaring vormen het hart van ons collectief. Zo proberen we een solidair front te vormen waar iedereen gelijkwaardig is. Waar mensen hun stem verheffen. Waar we projecten en acties uitbouwen. Waarmee we zichtbaarheid zoeken. Daarom maakt het Straatsyndicaat ook podcasts bijvoorbeeld.”

Danny : “Ik hoop dat mensen op straat begrijpen waarom we er zijn en dat we ons best doen.

Zelf zou ik een beetje inspirerend willen zijn. Dat je iets kunt veranderen. Ik was heel vereerd toen ze me twee jaar geleden vroegen om bestuurder te worden in de vzw Straatsyndicaat. Toen zat ik in beschut wonen. Het jaar erna zijn er dingen gebeurd …. Uiteindelijk ben ik terug uitgeschoven en was ik opnieuw dakloos. Ik schaamde me dat ik als beheerder toch op straat zat. Maar het heeft er wel toe geleid dat ik nu een woonst gevonden heb en vrijwilligerswerk. Ook dankzij mijn nieuw netwerk. Je moet wel kansen krijgen en jezelf de kansen geven en geloven dat het kan lukken. Ik probeer om mijn probleem op te lossen. En ik heb geluk gehad. Met goede mensen rond mij die steunen als ik in de shit zit.

Je moet wel kansen krijgen en jezelf de kansen geven en geloven dat het kan lukken. Ik probeer om mijn probleem op te lossen. En ik heb geluk gehad. Met goede mensen rond mij die steunen als ik in de shit zit.

Het is belangrijk dat je je verhaal kunt doen, zoals bij daklozencentrum Kamiano, of bij het Straatsyndicaat. Door een verhaal te delen, bereiken we soms ook mensen die niet in onze situatie zitten. Burgers hebben soms een kort zicht over dakloze personen. Ik ben geen heilige en geen duivel. We hebben allemaal ons verhaal.”

Door een verhaal te delen, bereiken we soms ook mensen die niet in onze situatie zitten.

Welke steun/hulp heb je aan de projectsteun van Welzijnszorg?

De steun van Welzijnszorg gebruikten we dit jaar om onze maandelijkse bijeenkomsten mogelijk te maken, op bezoek te gaan bij gelijkaardige organisaties in Brussel en Gent, om van hen te leren, om extra opnamemateriaal aan te schaffen voor de interviews en podcasts en voor het opzetten van een tentoonstelling rond Jaro.

Waar hopen jullie op het komende jaar, wat wensen jullie als organisatie aan de mensen in armoedesituaties toe?

Johan: “Een warme thuis in een wereld waar de realisatie van het recht op wonen een stapje dichterbij komt. Niet nodig eraan te herinneren dat België samen met andere landen heeft beloofd dat zij de dak- en thuisloosheid in 2030 tot nul zouden herleiden.

Danny: “Ik wens mensen ook een sociale woning. Als ge u nu bij Woonhaven inschrijft, is het meer dan 15 jaar wachttijd. Er staan duizenden sociale appartementen leeg. Ze pakken mensen hun werkloosheids- of ziekte-uitkering af en de huurprijzen blijven zelfde. Ze maken daklozen, maar die kunnen zelfs nergens slapen. In de nachtopvang is er ook dikwijls een lijst met wachtenden. En in de zomer zijn er veel minder bedden beschikbaar.”

Een warme thuis, een sociale woning op korte termijn en een menswaardig inkomen.

Ik blijf even strijdvaardig en ik probeer even hard voor iedereen te zorgen, dat heb ik altijd gedaan. Ik weet waarom ik ermee begonnen ben, maar als er iets zou veranderen, dan zou dat mij veel plezier doen. Nu duurt het echt lang: lockers, 24 u openbare toiletten, meer winter- en zomeropvang …

We zijn misschien niet belangrijk voor de politici, maar we zijn er wel!