Dokters van de wereld: gezondheid voor iedereen!

Bij Welzijnszorg werken we samen met tientallen kleine en grotere organisaties die in wijken, parochies, steden en gemeenten en regio’s armoede aanpakken. 

Het merendeel van deze organisaties ondersteunen we met jouw giften gedurende twee jaar – deze ‘projecten’ krijgen een rol in de campagne of we werken op andere terreinen met hen samen. Een kleiner aantal jonge, startende initiatieven krijgen een eenmalig financieel duwtje in de rug. 

Het ondersteunen van armoedeprojecten is voor Welzijnszorg meer dan alleen geld geven. Het is samenwerken EN een stem geven.  We zetten in op een wederzijdse versterking: de verhalen en ervaringen van de armoedeprojecten voeden de campagnes en het politieke werk van Welzijnszorg. Tegelijkertijd helpen we de armoedeprojecten om hun ervaringen en suggesties te delen met het beleid en een ruim publiek. Zo delen we ook graag hun verhalen via deze weg. 

Vandaag spreken we Dokters van de Wereld.  Zij maken deel uit van het internationale Médecins du Monde-netwerk. Als onafhankelijke medische ngo komen ze in binnen- en buitenland op voor het universele recht op gezondheid voor iedereen, met als belangrijkste speerpunt zorg voor kwetsbare groepen die uit de reguliere zorgboot vallen. 

Wie zijn jullie? 

Wij zijn Dokters van de Wereld, een medische ngo die vertrekt vanuit een eenvoudig principe: gezondheidszorg is een fundamenteel recht en moet toegankelijk zijn voor iedereen, ongeacht inkomen, afkomst, sociale situatie of verblijfsstatuut. We bieden niet alleen rechtstreeks medische en psychosociale hulp, maar proberen mensen ook opnieuw aansluiting te laten vinden bij de reguliere gezondheidszorg. Tegelijk signaleren we de structurele problemen waardoor mensen uit de zorg vallen en pleiten we voor oplossingen. 

We vertrekken vanuit een eenvoudig principe: gezondheidszorg is een fundamenteel recht en moet toegankelijk zijn voor iedereen, ongeacht inkomen, afkomst, sociale situatie of verblijfsstatuut. 

In Oostende zijn we ondertussen al meer dan tien jaar aanwezig met onze zorgantenne, waar vrijwillige zorgverleners mensen ontvangen die moeilijk of niet meer terechtkunnen in de gewone gezondheidszorg. 

Wat doen jullie? 

In de zorgantenne in Oostende bieden we laagdrempelige medische en sociale consultaties aan. Maar onze opdracht gaat verder dan een consultatie alleen. We bekijken samen met de patiënt wat nodig is en proberen waar mogelijk de brug te maken naar huisartsen, ziekenhuizen, wijkgezondheidscentra, sociale diensten en andere reguliere hulpverlening. We werken daarvoor nauw samen met lokale partners en het welzijnsnetwerk. 

We bieden laagdrempelige medische en sociale consultaties aan en bekijken met de patiënt wat nodig is en proberen dan de brug te maken naar andere diensten. We werken samen met armoedeorganisaties en geven ook signalen door naar beleidsmakers. 

Daarnaast brengen we de problemen die we dagelijks zien onder de aandacht van beleidsmakers. Want gezondheid wordt niet alleen bepaald door medische zorg. Inkomen, huisvesting, werk, sociale contacten en leefomstandigheden hebben een enorme invloed op gezondheid. Daarom werken we ook samen met armoedeorganisaties en brengen we de ervaringen van onze patiënten mee naar het lokale en bovenlokale beleid. 

Wat hebben mensen in armoedesituaties eraan? 

Voor iemand in armoede kan een gezondheidsprobleem snel uitgroeien tot een veel groter probleem. Een doktersbezoek uitstellen omdat je het niet kunt betalen, geen huisarts vinden, geen geld hebben voor tandzorg of niet weten op welke hulp je recht hebt: het zijn drempels die ervoor zorgen dat mensen soms pas hulp zoeken wanneer hun situatie ernstig geworden is. Onze zorgantenne biedt hen een plek waar ze zonder oordeel worden ontvangen, medische en sociale hulp krijgen en geholpen worden om opnieuw hun weg naar de reguliere zorg te vinden. 

Dat is in Oostende zeer concreet. In 2023 had 69% van onze patiënten de Belgische nationaliteit en gaf 54% aan dakloos te zijn. Psychologische problemen vormen er de belangrijkste zorgnood. Daarnaast zien onze teams onder meer verslavingsproblemen, tandproblemen, huid- en luchtweginfecties en andere aandoeningen die sterk samenhangen met leven in precaire omstandigheden. In 2024 zagen we 266 patiënten waarvan 195 mannen (74%)  et 70 vrouwen (26%) en in 2025 waren dat er 253 waarvan 175 mannen (74%)  et 76 vrouwen  (26%) + 2 non binaire personen   

Voor iemand in armoede kan een gezondheidsprobleem snel uitgroeien tot een veel groter probleem. Wij bieden laagdrempelige zorg en hopen zo de draad weer op te pikken. 

Hoe maken jullie voor hen het verschil? 

We maken het verschil op twee niveaus. 

Voor de individuele patiënt zorgen we ervoor dat iemand die nergens terechtkan toch wordt gezien, gehoord en verzorgd. We proberen vervolgens te vermijden dat die persoon afhankelijk blijft van onze zorgantenne. Ons uiteindelijke doel is dat mensen opnieuw toegang krijgen tot de gewone gezondheidszorg en niet voortdurend van het kastje naar de muur worden gestuurd. 

Maar we willen ook structureel iets veranderen. Wanneer we bijvoorbeeld merken dat steeds meer mensen geen huisarts vinden, tandzorg onbetaalbaar is of mensen door administratieve procedures geen toegang krijgen tot zorg, verzamelen we die signalen en kaarten we ze aan bij het lokale bestuur en andere beleidsmakers. Zo proberen we de situatie voor een veel grotere groep mensen te verbeteren. 

Ons uiteindelijke doel is dat mensen opnieuw toegang krijgen tot de gewone gezondheidszorg en niet voortdurend van het kastje naar de muur worden gestuurd. Door signalen door te geven aan beleidsmakers proberen we de situatie voor een veel grotere groep mensen te verbeteren. 

Welke steun hebben jullie aan de projectsteun van Welzijnszorg? Waarom is het geld van een schenker goed besteed? 

De steun van Welzijnszorg helpt ons om de zorgantenne daadwerkelijk toegankelijk te houden voor mensen die nergens anders terechtkunnen. De middelen kunnen worden ingezet voor concrete werkingskosten, zoals medische materialen, ondersteuning van onze medische en sociale dienstverlening, transport en vrijwilligerskosten. Daarnaast wordt een deel van de ondersteuning ook ingezet voor overbruggende medicatie.  

Voor een schenker betekent dit dat zijn of haar bijdrage heel concreet terechtkomt bij mensen die door armoede en sociale uitsluiting onvoldoende toegang hebben tot gezondheidszorg. Een gift draagt tegelijk bij aan directe hulp vandaag én aan structurele verandering voor morgen. 

Maar de investering gaat verder dan het betalen van één consultatie. Met die steun kunnen we mensen begeleiden naar duurzame zorg, samenwerken met andere hulpverleners én de problemen die we tegenkomen zichtbaar maken bij het beleid. Zo draagt een gift tegelijk bij aan directe hulp vandaag én aan structurele verandering voor morgen. 

 De zorgantenne kan momenteel maar een beperkt aantal mensen ontvangen en de beschikbare plaatsen zijn vrijwel altijd volzet. De reële vraag naar laagdrempelige gezondheidszorg in Oostende ligt dus hoger dan wat we vandaag kunnen aanbieden. 

De reële vraag naar laagdrempelige gezondheidszorg in Oostende ligt helaas hoger dan wat we vandaag kunnen aanbieden. 

Waar hopen jullie op het komende jaar? Wat wensen jullie mensen in armoedesituaties toe? 

Onze grootste wens is eigenlijk dat onze zorgantenne op termijn minder noodzakelijk wordt. We hopen het komende jaar onze samenwerking met de stad Oostende, ziekenhuizen, wijkgezondheidscentra, groepspraktijken, sociale organisaties en armoedeverenigingen verder te versterken. Bijzondere aandacht is nodig voor psychologische zorg en toegankelijke mond- en tandzorg, twee domeinen waar mensen in kwetsbare situaties vandaag bijzonder moeilijk toegang toe vinden. 

Maar bovenal wensen we mensen in armoede toe dat zij niet langer moeten kiezen tussen hun gezondheid en andere basisbehoeften. Dat ze niet moeten wachten tot een gezondheidsprobleem ernstig wordt omdat een consultatie te duur is, omdat ze geen huisarts vinden of omdat administratieve drempels hen tegenhouden. 

Onze grootste wens is eigenlijk dat onze zorgantenne op termijn minder noodzakelijk wordt. Maar bovenal wensen we mensen in armoede toe dat zij niet langer moeten kiezen tussen hun gezondheid en andere basisbehoeften. 

Gezondheidszorg mag geen privilege zijn. We hopen daarom op een samenleving waarin ook iemand die dakloos is, in armoede leeft of geen verblijfsdocumenten heeft, tijdig de zorg krijgt die hij of zij nodig heeft. Niet in een apart systeem voor mensen in armoede, maar zoveel mogelijk binnen dezelfde kwalitatieve gezondheidszorg waarop iedereen recht heeft. 

Dat is uiteindelijk waar we met de zorgantenne naartoe willen werken: mensen vandaag helpen én ervoor zorgen dat ze ons morgen minder nodig hebben. 

Dat is een prachtig doel!  We zijn blij dat we dankzij onze Welzijnszorg-schenkers hieraan kunnen bijdragen.  DANK voor dit gesprek.

Foto Fred Debock