Welzijnszorg maakt werk van structurele armoedebestrijding in eigen land.

U bent hier

Persmededeling: Kieskeurige armen of verkeerde verwachtingen?

Welzijnszorg pleit voor noodhulp onder protest en structurele armoedebestrijding

Het eind van het jaar brengt ons telkens opnieuw een feelgoodreportage over een feestmaal waar mensen in armoede terecht kunnen voor Kerstmis en Nieuwjaar. 2016 was niet anders.
Het nieuwe jaar is net van start en plots zijn het de ondankbare armen die de kranten koppen: ‘Armen zijn te kieskeurig’.

Welzijnszorg, de grootste armoedebestrijdingsorganisatie in Vlaanderen en Brussel wil graag de puntjes op de i zetten. Noodhulp, hier in de vorm van voedsel, is steeds een noodoplossing. Hiermee lossen we armoede niet op. Het is een noodoplossing die jammer genoeg meer en meer mensen in ons rijke land moeten gebruiken.

Voedselhulp aanvaarden is voor de meeste mensen een zeer moeilijke stap die het zelfvertrouwen en de eigenwaarde geen goed doet. Het wordt als vernederend ervaren, niemand wil immers graag bedelen om wat eten.
Heel wat vrijwilligers zetten zich dagelijks in voor armoedebestrijding, vaak ver weg van de camera’s. Een deel van die vrijwilligers is ook betrokken bij noodhulpinitiatieven. Welzijnszorg steunt heel wat projecten. Een deel van deze projecten geeft ook voedselhulp, vaak gekoppeld aan andere hulp om mensen langzaam weer sterker te maken, te helpen om te proberen ontsnappen aan het web dat armoede is.
Noodhulp is altijd al een moeilijk punt geweest om mee om te gaan voor heel wat organisaties en vrijwilligers. Hoe maak je er een opstap van om verder te werken met deze mensen? Hoe probeer je bij het geven van noodhulp de menselijke waardigheid centraal te stellen? Hoe blijf je steeds opnieuw een signaal geven dat het gaat over ‘noodhulp onder protest’, dat je eigenlijk als organisatie kwaad bent dat je dit moet doen, dat je mensen kruimels kan geven, maar geen rechten?

Verschillende organisaties hebben zich al sinds 1997 verenigt in het platform ‘noodhulp onder protest’, om samen hun stem t laten klinken, maar ook om ondersteuning te voorzien voor hun vrijwilligers.

Ondankbaar?

Dan stelt zich de vraag of we mensen in armoede moeten aanmoedigen om dankbaar te zijn, dan wel om te protesteren tegen hun situatie, tegen het feit dat hun leefloon, hun pensioentje, hun invaliditeitsuitkering of zelfs hun loon te laag is om van te leven? Dat protest is zoveel belangrijker dan de dankbaarheid. Uiteraard is het goed om beleefd te zijn, maar iemand die omwille van schrijnende armoede moet overleven met voedselhulp vindt vaak niet meer de kracht om beleefd en vriendelijk te zijn of om te protesteren. Dit is niet uit ondankbaarheid, maar een gevolg van het leven waar ze in vast zitten.
Het voorbeeld van ‘De Vaart’ in Kortrijk, die werken als een sociale kruidenier, waar mensen zelf dingen kunnen kiezen uit de rekken, is beter. Vanzelfsprekend hebben mensen eigen voorkeuren wa ze graag lusten en wat niet. Veel sociale kruideniers laten mensen ook betalen voor een deel van de producten (voor bepaalde producten is het verboden om een bijdrage te vragen), niet om geld op te halen, maar omdat mensen in armoede dit zelf veel beter vinden. Ze hebben dan het gevoel dat ze iets ‘kopen’ hoe laag ook de prijs.
Vaste voedselpakketten zijn ook niet altijd goed samengesteld. Afhankelijk van wat er beschikbaar is krijgen mensen een pakket. Dit zorgt soms voor weinig variatie, of net een overdaad aan bepaalde producten. In het verleden wisten mensen in armoede meermaals te getuigen over wekelijkse kilo’s bloem, rijst of cornflakes vanuit de EU-voedselhulp, in hun pakket. Je kan creatief koken, maar aan alles zijn limieten. Het werkt dan ook om te praten met de mensen, om hun mening te vragen. Het gaat dan helemaal niet over kieskeurig zijn, maar over mensen serieus nemen. Mensen in armoede dienen niet om onze voedseloverschotten weg te werken, moeten niet tevreden zijn met voedsel dat voorbij de vervaldatum is of met eenzijdige voedselpakketten.

Voor veel vrijwilligers is hun inzet in de armoedebestrijding ook zeer confronterend. Je ziet de miserie die 1 op 7 mensen in ons land meemaakt. Goede vorming en ondersteuning zijn belangrijk, ook op te vermijden dat mensen hun engagement afhangt van de grote dankbaarheid van die mensen aan ie ze iets ‘geven’. We moeten vrijwilligers vooral laten begrijpen dat mensen in armoede kwaad moeten zijn omdat ze zoiets als een voedselpakket moeten krijgen.